Sosyal Medya Ajansı Nasıl Seçilir? Altı Ölçüt ve Sorulacak Sorular

Sosyal medya ajansı seçerken teklifleri fiyata göre değil, altı ölçüte göre karşılaştırın: kapsam, hesap sahipliği, sözleşme ve çıkış koşulları, ölçüm ve rapor, ekip ve yanıt süresi, ilk 90 gün planı. Bu altı başlıkta net cevap veren ajans, en ucuz olmasa da öngörülebilir olandır. Bu rehber süreci adım adım, her ölçütte sorulacak soruyu ve iyi cevabın neye benzediğini anlatıyor.

Seçim süreci nasıl işler?

Çoğu marka ajans seçimine teklif toplayarak başlar; sorun da burada başlar. İhtiyaç yazılmadan istenen teklifler birbirine benzemez, karşılaştırılamaz ve en düşük rakam kazanır. Doğru sıra: ihtiyaç, kısa liste, aynı brief ile teklif, karar.

İhtiyacı tek sayfada yazın

Ajansla konuşmadan önce üç soruya kendiniz cevap verin. Hedef: sosyal medyadan ne bekliyorsunuz; bilinirlik mi, siteye ziyaret mi, mağazaya gelen kişi mi, iş ilanına başvuru mu? Kanal: müşteriniz nerede vakit geçiriyor; bir perakende markası için Instagram ve TikTok, bir üretim firması için LinkedIn öne çıkar. Bütçe çerçevesi: rakam yazmanız gerekmez; "yalnız içerik" mi, "içerik ve çekim" mi, "içerik ve reklam yönetimi" mi istediğinizi bilmek yeter. Bu sayfa, teklif isteme brief'inin iskeletidir.

Sosyal medyayla birlikte arama reklamı, SEO ya da web sitesi de düşünüyorsanız soru değişir; o durumda kardeş rehberimiz dijital pazarlama ajansı nasıl seçilir daha doğru başlangıçtır.

Kısa liste yapın

Üç ila beş ajans yeter. Daha fazlası karşılaştırmayı bulanıklaştırır, daha azı pazarlık payı bırakmaz. Listeye girecek ajansı seçerken kendi sosyal medya hesaplarına değil, yönettiği müşteri hesaplarına bakın: düzenli mi paylaşıyor, formatlar çeşitli mi, son paylaşım ne zaman? Sektörünüzden iş yapmış olması artıdır, şart değildir.

Aynı brief ile teklif isteyin

Teklifleri karşılaştırılabilir kılan tek şey, hepsine aynı brief'i göndermektir. Brief şu maddeleri içermeli:

• Markanın ne sattığı, kime sattığı ve rakiplerinin kim olduğu
• Sosyal medyadan beklenen sonuç ve bunun nasıl anlaşılacağı
• Çalışılacak platformlar ve her birinin önceliği
• Elinizdeki malzeme: marka kılavuzu, ürün görselleri, geçmiş çekimler
• İstediğiniz kapsam: yalnız içerik, içerik ve çekim, içerik ve reklam yönetimi
• Hesapların bugünkü durumu ve erişimin nasıl verileceği (şifre değil, yetkilendirme)
• Onay akışı: içerikleri kim, ne sıklıkla onaylayacak
• Teklifin hangi biçimde gelmesini istediğiniz: kapsam, ekip, rapor örneği, sözleşme taslağı

Brief'e cevaben ek soru soran ajans iyi işarettir; brief'i okumadan hazır paket gönderen ajans sizi değil, paketi satıyordur.

Teklifleri yan yana koyun

Teklifler geldiğinde her birini aynı tabloya işleyin; teklif karşılaştırma tablosu aşağıda. Bir teklifte yazmayan kalem yok sayılmaz, sorulur. Çoğu anlaşmazlık, teklifte yazmayan şeyin sonradan "dahil değildi" diye ortaya çıkmasından doğar.

Referansla konuşun

Ajansın seçtiği referansla yetinmeyin; yönettiği hesaplardan birini siz seçip sahibiyle konuşmaya çalışın. Sorulacak üç şey: teklifte yazan kapsam uygulandı mı, revizyon ve onay süreci nasıl işledi, ayrılan bir müşteri varsa hesaplar ve dosyalar nasıl teslim edildi?

Karar verin

Karar fiyata değil, altı ölçütte toplanan cevaba göre verilir. İki teklif eşitse, ilk 90 gün planı daha somut olanı seçin; başlangıcı yazamayan ajans işi de planlayamaz.

Altı ölçüt: her teklifte ne aranır?

Sosyal medya ajansı seçerken nelere dikkat edilmeli sorusunun cevabı bu altı başlıkta toplanır. Her ölçüt için sorulacak soru, iyi cevap ve kötü cevap ayrı yazıldı; görüşmeye bu listeyle gidin.

Kapsam: ne üretilecek, ne üretilmeyecek?

Sorulacak soru: Aylık teslimat listesi nedir; hangi formatlardan kaç adet, hangi platformlara uyarlanmış, çekim bu listeye dahil mi, yorum ve mesaj yanıtlama kimde?

İyi cevap, kapsamı iki sütunlu yazar: dahil olanlar ve olmayanlar. Format adları ve adetleri, çekimin ayrı kalem olup olmadığı, yorum ve mesaj yanıtlamanın kimde olduğu belli. İyi kapsam ayrıca tek tek gönderi değil, tekrar eden format dizilerinden kurulur; neden böyle olması gerektiğini içerik değil, sistem üretin yazısında anlattık.

Kötü cevap, "sınırsız içerik", "ihtiyaca göre" ya da yalnız platform adlarından oluşan bir listedir. Sınırsız denen şey, sınırı sonradan ajansın belirleyeceği şeydir.

Hesap sahipliği: kapı kimde?

Sorulacak soru: Sosyal medya hesapları, reklam hesabı, Meta işletme portföyü ve tasarım dosyaları kimin adına açılacak; ajans hangi yetkiyle çalışacak?

İyi cevap: her şey markanın adına, ajans platformların yetkilendirme araçlarıyla eklenmiş bir kullanıcı, şifre paylaşımı yok. Yeni açılacak hesap da markanın e-postasıyla açılır.

Kötü cevap: "biz kurarız, sonra devrederiz" ya da "şifreyi bize verin, biz hallederiz". Devir sözü sözleşmede yazmıyorsa ayrılırken pazarlık konusu olur; şifre paylaşımı ise güvenlik açığıdır.

Sözleşme ve çıkış: ayrılmak ne kadar kolay?

Sorulacak soru: Asgari süre var mı, bildirim süresi ne kadar, erken ayrılırsam ne ödüyorum, ayrılırken ne teslim ediliyor?

İyi cevap: kısa ve açık bir bildirim süresi, erken çıkış cezası yok, teslim listesi (açık tasarım dosyaları, takvimler, raporlar, erişim devri) sözleşmede yazılı.

Kötü cevap: uzun taahhüt, otomatik yenileme ya da "ayrılma koşullarını sonra konuşuruz". Çıkışı zorlaştıran madde, işi iyi yapma baskısını azaltır.

Ölçüm ve rapor: neye göre başarılı sayılacak?

Sorulacak soru: Hangi metrikler, hangi kaynaktan, ne sıklıkla raporlanacak; rapor neyle karşılaştırılacak; raporu kim, ne zaman anlatacak?

İyi cevap: metrikler hedefinize bağlı (ziyaret istiyorsanız bağlantı tıklaması, bilinirlik istiyorsanız erişim ve yeni takipçi), veri platformun kendi panelinden, her ay önceki ay ve başlangıç değeriyle yan yana, üstüne bir değerlendirme görüşmesi.

Kötü cevap: yalnız beğeni ve takipçi sayısı, ya da ajansın kendi tasarladığı ve kaynağı belirsiz bir "başarı skoru". Beğeni sayan rapor karar vermenize yardım etmez.

Ekip ve yanıt süresi: hesabımda kim çalışacak?

Sorulacak soru: Hesabımda hangi roller görev alacak, tek muhatabım kim, mesajıma ne kadar sürede dönülür, ekipten biri ayrılırsa ne olur?

İyi cevap: roller adlandırılmış (hesap yöneticisi, metin yazarı, tasarımcı ya da video editör, gerekirse performans uzmanı), tek muhatap belli, yanıt süresi mesai saatine bağlı ve yazılı.

Kötü cevap: "tüm ekibimiz sizinle ilgilenecek". Herkesin ilgilendiği hesapla kimse ilgilenmez. Satışı yapan kişi çoğu zaman işi yapmaz; bu normaldir, ama işi yapacak kişiyi imzadan önce tanımalısınız.

İlk 90 gün planı: başlangıç nasıl görünecek?

Sorulacak soru: İlk hafta ne olacak, ilk içerik ne zaman yayına girecek, ilk rapor ne zaman gelecek, doksanıncı günde neye bakıp devam kararı vereceğiz?

İyi cevap: haftalara bölünmüş bir plan; her satırda ajansın yapacağı, size teslim edilecek ve sizden beklenen yazılı. Sizden beklenen sütunu önemlidir: erişim, onay ve çekim hazırlığı sizde geciktiğinde takvim kayar.

Kötü cevap: "hemen başlarız" ya da yalnız bir sunum tarihi. Başlangıcı planlanmamış iş ikinci ayda da planlanmaz.

Teklifleri nasıl karşılaştırmalı?

Aşağıdaki tabloyu kopyalayıp her teklif için bir sütun doldurun. Hücreye ajansın cümlesini değil, cümlenin sizin için anlamını yazın: "dahil", "ek ücret", "belirsiz" gibi.

Fiyat satırı bilerek en sonda. Önce altı satır dolar, sonra fiyat okunur; aksi halde rakam diğer satırları gölgeler.

Kırmızı bayraklar: hangi işaret neden sorun?

Fiyat nasıl okunmalı?

İki ajansın aylık ücreti arasındaki fark çoğu zaman kalite farkı değil, kapsam farkıdır. Rakamı karşılaştırmadan önce rakamın neyin karşılığı olduğunu çözün. Fiyatı şu kalemler değiştirir:

• İçerik adedi: ayda kaç parça üretileceği; en büyük kalem budur
• Video payı: Reels ve kısa video, tasarım gönderisinden çok daha fazla emek ister; oranı sorun
• Çekim: çekim günü var mı, hangi sıklıkla, dahil mi ek kalem mi
• Platform sayısı: aynı içeriğin kaç platforma uyarlanacağı; uyarlama kopyala yapıştır değildir
• Reklam yönetimi: ayrı hizmettir; yönetim ücreti ile reklam bütçesi iki ayrı kalem olarak görünmeli
• Influencer iş birlikleri: içerik üreticisinin ücreti ajans ücretine dahil değildir, ayrıca bütçelenir

Kalemleri ayrı yazan teklif pahalı görünse de okunabilir; tek satırda "aylık yönetim ücreti" yazan teklif ucuz görünür, ama ne aldığınızı bilmezsiniz.

Reklamla içeriği aynı kefeye koymayın. Organik içerik birikerek çalışır; reklam hızlı erişim getirir, ama bütçe kesildiğinde erişim de biter. Yalnız reklama yatıran markanın edinim maliyeti neden yıldan yıla arttığını performansın görünmez maliyeti yazısında anlattık; sosyal medya içeriği o yazıdaki "ekim" tarafının en görünür parçasıdır.

Sosyal medya yönetimi sözleşmesinde neler olmalı?

Teklif aşamasında konuşulan her şey sözleşmeye girmeli. Aşağıdaki liste asgari içeriktir; sözleşme taslağını imzadan önce isteyin ve bu listeyle karşılaştırın.

• Kapsam: aylık teslimat listesi, format adları ve adetleri, platformlar, çekim koşulları
• Kapsam dışı: yorum ve mesaj yanıtlama, reklam bütçesi, influencer ücretleri gibi kalemlerin açıkça yazılması
• Hesap sahipliği: tüm hesapların ve reklam hesabının marka adına olduğu, ajansın yetkili kullanıcı olarak çalıştığı
• Bildirim süresi ve çıkış: asgari süre yoksa bunun yazılması, bildirim süresi, erken çıkışta ödeme koşulu
• Dosya ve erişim devri: ayrılırken açık tasarım dosyalarının, içerik takvimlerinin ve raporların teslimi, erişimlerin kaldırılması
• Onay akışı ve revizyon: içeriklerin ne zaman onaya geleceği, kaç revizyon hakkı olduğu, onay gecikirse ne olacağı
• Rapor sıklığı ve içeriği: hangi metrikler, hangi kaynak, hangi tarihte, değerlendirme görüşmesi
• Ekip ve yanıt süresi: tek muhatap, roller, mesai içi dönüş süresi
• Fikri mülkiyet: üretilen metin, görsel ve videonun kullanım hakkının markada olduğu
• Gizlilik ve kişisel veri: marka bilgisinin ve müşteri verisinin nasıl korunacağı, KVKK gereği veri işleme koşulları

Aynı soruları bize de sorabilirsiniz. Sosyal medya ekibimiz taahhütsüz çalışır; 30 gün önceden bildirerek istediğiniz ay ayrılabilirsiniz. Hesaplar sizin adınıza kalır, biz yetkili kullanıcı olarak ekleniriz ve şifre istemeyiz. İçerikler ay başlamadan tek seferde onayınıza gelir, her takvim için iki revizyon hakkı vardır. Her ayın başında rapor ve değerlendirme toplantısı yapılır; ayrılırken açık dosyalar, takvimler ve raporlar size devredilir. Yorum ve mesaj yanıtlama kapsam dışıdır, reklam yönetimi ayrı hizmettir; bunu da teklifte açıkça yazarız.

Küçük işletmeye sosyal medya ajansı gerekir mi?

Dürüst cevap: her zaman değil. Ajans, düzenli üretimi ve ölçümü içeride yapamayan işletme için anlamlıdır. Üç durumda ajans gerekmez.

• Haftada birkaç saat ayırabilen ve telefonla çekim yapmaktan çekinmeyen bir işletme sahibi, düzenli paylaşımla çoğu ajanstan daha samimi bir hesap yürütebilir
• Hedef yalnız yakın çevre ve mevcut müşteriyse, mahalle kafesi gibi yerel bir işletme için Google İşletme Profili ve WhatsApp sosyal medyadan daha fazla iş getirebilir
• Bütçe ajans ücretini ancak karşılıyorsa ve çekime, reklama pay kalmıyorsa, önce içeride düzen kurup sonra ajansa gitmek daha doğru sıradır

Ajans şu durumda anlamlıdır: paylaşım düzeni kuramıyorsanız, markanın görünümü satışı etkiliyorsa ya da reklamdan gelen kişinin karşısına güncel bir profil çıkmasını istiyorsanız. Bu durumda küçük işletme için en doğru teklif en geniş kapsamlı olan değil, en küçük düzenli kapsamdır: az içerik ama her ay, ölçülerek.

Sık sorulan sorular

Tekliflerdeki aylık ücret farkı neden bu kadar büyük?

Çünkü teklifler aynı işi fiyatlamıyor. Bir teklifte ayda birkaç tasarım gönderisi, diğerinde çekimli video serisi ve çok platforma uyarlama olabilir. Farkı okumanın yolu, her teklifi içerik adedi, video payı, çekim, platform sayısı ve ek hizmetler üzerinden ayrıştırmaktır. Bu beş kalem aynı hizaya geldiğinde fiyat farkı genellikle küçülür; küçülmüyorsa ekip ve deneyim farkı konuşulur.

Teklifte "reklam dahil" yazıyorsa ne anlamalıyım?

İki şeyi ayırt etmeniz gerekir: reklam yönetimi (kampanyayı kuran ve iyileştiren emek) ve reklam bütçesi (platforma ödenen para). Yönetim ajans ücretine dahil olabilir; bütçe dahil olmamalı, sizin reklam hesabınızdan harcanmalıdır. "Reklam dahil" diyen tekliften hangisini kastettiğini, bütçenin kimin hesabından çıkacağını ve harcamayı nereden göreceğinizi yazılı isteyin.

Tek platformla başlayan teklif eksik mi sayılır?

Hayır, çoğu marka için doğru başlangıçtır. Müşterinizin bulunduğu tek platformda düzenli ve ölçülen bir hesap, beş platformda seyrek paylaşımdan daha fazla iş yapar. Teklifte eksiklik aranacak yer platform sayısı değil, o platform için yazılmış kapsamın netliğidir. İkinci platform, ilkinde hangi formatın çalıştığı görüldükten sonra eklenir; brief'te bunu sonraki adım olarak yazabilirsiniz.

Takipçi satın almak işe yarar mı?

Hayır, zarar verir. Satın alınan takipçi içerikle etkileşime girmez; platform, içeriği gören kitlenin ilgisiz olduğunu okur ve gerçek takipçiye de daha az gösterir. Üstelik reklam verdiğinizde kitle verisi bozulur, benzer kitle hedeflemesi yanlış kişilere gider. Takipçi ya da etkileşim sayısı vaat eden ajansı kısa listeden çıkarın; bu vaat ancak satın almayla tutulur.

Sonuç görmeden ajansı nasıl değerlendiririm?

İlk aylarda sonucu değil, süreci değerlendirin: içerikler söz verilen tarihte onaya geldi mi, revizyon notları doğru uygulandı mı, ilk rapor vaat edilen metrikleri içeriyor mu, mesajlara yazılı sürede dönüldü mü? Bu dört soruya ilk aydan cevap alırsınız. Süreci tutmayan ajansın sonucu tutması beklenmez; süreci tutan ajansa hangi formatın çalıştığını görmek için üç ay vermek makuldür.